#Poesia Tailerra etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak
#Poesia Tailerra etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak

2023-12-11

BEGO ZESTAU idazlearen "Emakume dantza" (Hatsaren Poesia, 2003) [JON KORTAZAR irakaslearen kritika]

 


Sabeleko dantza / Bego Zestau / Hatsa, 2003

Emakume dantza Jon Kortazar / El País, 2003-05-19

Bego Zestau poeta berria dugu. Eta Sabeleko dantza bere lehen poema liburua, bere lehen liburua, omen da. Hatsa elkarteak argitaratu du Senperen. Juan Karlos Mugertza bere irakaslea izan zenak, eta poeta izan ere omen denak, hitzaurrean dioenez, “Maitasuna, xangrina, desira arinak eta sakonak” osatuz omen da bere poesia zuzena.

Zer dakar berezirik Zestauk? Ez dakit erantzuten. Liburu berri bat, eta ez da gutxi. Batez ere paralelotasunaren poesia bat ekarri duela, hitz jolasean arintzen den poesia moldea: “Presentzia betiratua / Irudi barneratua / Besarkadaldi liluratua / Muxualdi disfrutatua / Topaketa mirestua”.

Nitasunaren poesia zuzena da Sabeleko dantza honek adierazten duena, noizbait nerabea, eta agerikoa, nitasunak jartzen dizkio mugak eta erromantizismo urrun batek tonua. Besterik ez dagoenean ongi da. Baina moldeok askotan erabili ez ote diren zalantzatan nago.

Mundua hasi eta buka egiten da. Eta erotismo xuabe batek isurtzen du bere joera. Eta hitza berriro nagusitzen da. Eta ez dakit esaldiaren oparotasunak ez ote duen bertsolaritzarekin lotzen espresio molde hau. Ontto hitza aitzakia da esaldiaren joan etorria adierazteko. Baina zalantzan naiz hauek ote diren hitzaren oparotasunaren garaiak.

Lehen poema liburua da eta aspaldi agertzen denez, euskara, hizkuntza poetikoa hizkera malgua da poetaren eskuetan. Gaiak eta interesak dira kontuak. Inoiz ez da alde batera utzi behar poeta gazte batek periferian egiten duena, baina irakurtzeak ez dio inori kalterik egiten.

Bego Zestauren mundua mundu propioa da. Agian, beste gazte askorekin parekatu dezakeguna, eta agian, horixe da bere joera nagusia, arketipo bihurtzea: “Iruñean. Bakarrik / Arratsaldeko 20.23 / Silvio Rodriguezen musika lagun / Oroitzapenak dantzan gora-behera”. Eta barne mundu baten agerpenean, eta arketipo baten joeran joan dira orrialdeak liburua bukatu arte.



https://ojs.i2basque.eus/index.php/egan/article/download/3083/2866/
https://susa-literatura.com/kritikak/2004/krit0967.htm


Zamora, A., & Lopez-Mugartza Iriarte, J. K. (2007). “HATSAren POESIA” Nafar Poesiaren I. Biltzarrean. HUARTE DE SAN JUAN. Filología y Didáctica de la Lengua N. 9/Filologia eta Hizkuntzaren Didaktika 9 Z. Pamplona: Universidad Pública de Navarra/Nafarroako Unibertsitate Publikoa, 2007. 93-116 or. (cf. 108. or.)


2023-10-10

Kubismo Literarioa / Literatura eta Kubismoa


Kubismo Literarioa Pablo Picassoren Manifestu Kubistan oinarritu zen 1907an, eta hitzak komunikatzeko, besteekin konektatzeko eta mundua ulertzeko nola erabiltzen ditugun aztertu zuen arte literarioaren forma bat da.

Guillaume Apollinaire Literatur Kubismoko liderretako bat izan zen. Hitzak eta ideiak modu bisualean nahastean nola idazten dugun aldatu zuen. Horrek esan nahi du bere poemak irakurri ez ezik ikusi ere egiten direla. Idazteko modu berri hau Parisen garatu zen XX. mendearen hasieran.

Vicente García Huidobro Fernández ere korronte horren parte izan zen. Forma geometrikoak eta erabili zituen bere lanetan.

De KES47 - File:Triangulo armonico.jpg, Dominio público, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=11501324

Literatur Kubismoan, ikusten dena da garrantzitsuena, eta ez zer nolako doinua duen testua errezitatzean. Idazkera tradizionalaren metrika, errima eta gramatikaren arauak hausten ditugu. Irakurlea istorioa osatzen duten irudi bisualekin harritu nahi dugu. Horri "kontzientzia-fluxua" esaten zaio. Poema kubista ospetsuenak kaligramak dira, eta hitzek irudiak osatzen dituzte.

Idazteko modu honetan, egileak ikuspegi ezberdin asko erakuts ditzake eta bere ikuspuntutik idatzi. Hitzak antolatzeko modu berriak erabiltzen ditugu. Literatur Kubismoak bi ikuspegi izan ditzake, bata hitzak puzzle baten pieza gisa deskonposatzen dituena eta bestea sormenez berreraikitzen dituena, collage bat bezala.

Laburbilduz, poema kubista hitzez egindako bat-bateko irudi bat bezalakoa da. Mugimendu literario hau XX. mendeko abangoardia artistikoen zati bat da, futurismoa, dadaismoa, surrealismoa eta fauvismoa barne hartzen dituena.

Kubismo Piktorikoa eta Kubismo Literarioa XX. mendeko bi arte-forma dira, ideia batzuk partekatzen dituztenak, baina desberdinak dira pintura edo hitzak erabiltzen dituzten adierazteko. Bi mugimenduek artearen arau tradizionalak desafiatu zituzten eta jendea modu berri batean ikustera edo irakurtzera animatu zuten.

Bi bideo interesgarri gai honen inguruan:

Armando Sanchez Guerrero (Director). (2020, marzo 18). Cubismo literario—Vanguardias. https://www.youtube.com/watch?v=ti07rp37pHE

Fernando Robles (Director). (2020, junio 3). Cubismo Literatura. https://www.youtube.com/watch?v=z7qbTR6uc0s

Bing bilatzaileak proposatzen dituen irakurraldiak:

Análisis del poema “El reloj” de Guillaume Apollinaire - Lifeder. (2019). Recuperado el 10 de octubre de 2023, de [https://www.lifeder.com/analisis-poema-el-reloj-guillaume-apollinaire/]

Apollinaire, G. (1918). Caligramas: poemas de la paz y de la guerra (1913-1916). París: Mercure de France. Recuperado el 10 de octubre de 2023, de [https://archive.org/details/caligramaspoemas00apol]

Caligrama. (2021). Wikipedia, la enciclopedia libre. Recuperado el 10 de octubre de 2023, de [https://es.wikipedia.org/wiki/Caligrama]

Cubismo literario. (2021). Wikipedia, la enciclopedia libre. Recuperado el 10 de octubre de 2023, de [https://es.wikipedia.org/wiki/Cubismo_literario]

Cubismo. (2021). Wikipedia, la enciclopedia libre. Recuperado el 10 de octubre de 2023, de [https://es.wikipedia.org/wiki/Cubismo]

El reloj (Apollinaire) - Wikipedia, la enciclopedia libre. (2021). Recuperado el 10 de octubre de 2023, de [https://es.wikipedia.org/wiki/El_reloj_(Apollinaire)]

Flujo de conciencia (literatura). (2021). Wikipedia, la enciclopedia libre. Recuperado el 10 de octubre de 2023, de [https://es.wikipedia.org/wiki/Flujo_de_conciencia_(literatura)]

Guillén, E. (2021, febrero 16). Cubismo Literario; qué es, características y formas de creación. Soy Literauta. https://soyliterauta.com/cubismo-literario/

Erabilitako tresna ofimatikoak: GPT, Bing Chat, Zotero, Word eta Itzultzaile Neuronala.

2022-10-14

HATSAREN POESIA TAILERRA, URRIAK 29



URRIAREN 29AN IRUÑEAN
URRIKO POESIA-TAILERRA JUANKAR LOPEZ MUGARTZAREKIN. 
Izen ematea:


"Hatsaren Poesia"ren Tailerra 

 Juankar Mugartza-rekin


Aurtengo leloa: 

"Zumalakarregi eta Xaho, edo Nafarroara egindako bidaia euskaldunen matxinadaren garaian"

Zumalakarregiren  Atariraino ibilaldi bat egingo dugu eta Agosti Xahoren lanaren pasarte batzuk gogora ekarriko genituzke, horien gainean gogoeta egin eta poesiaren hegaletan irudimena askatzeko.

Iruñean  urriaren 29an, larubatarekin

11:00etan bilduko gara Gaztelu Plazako Kioskoan eta segituan kafea Iruña Kafetegian.

11:30 Zumalakarregiren atarira bixita 

14:00etarako bazkaria.  Iruñeko  Geltoki jatetxean (Bazkaltzeko Lekua :15 lagunentzat.) 

16:00etatik 18:00etara idazteko unea “La Villavesa” sarreren bulego zaharrean, Geltokin bertan

18:00etan amaiera

Bazkaria: 25 Euro

Kafea: Juankarrek eskainia

Bazkariarentzat, izenen  ematea behar beharrezkoa da.

Izenak  igorri honera :

olerkibilduma@sfr.fr



2022-10-03

KOLDO ZUBELDIA MENDIZABAL OLERKARIAREN OROIMENEZ, BEGIRUNEZ

 Koldo Zubeldia gure "Hatsa"kideak, beste bide bat hartu digu !

ZaldibiaGipuzkoa1957ko ekainaren 4a

Koldo Zubeldia, gure" Hatsa"kideak, gaur, (2022/10/02), beste bide bat hartu digu !  

 Koldoren bozak beti  hunkitu izan nau . Ez dakit, nungo bere barneko gunetik ateratzen zitzaion hain sakona eta ozena zaukan ots sentikorra . Uste dut  bere erran nahi poetikoen hitzak , jakin gabe, bihotzeko musika batekin  janzten zituela.

       Kasik egun guziez, bere azken gaixotasun une garaian,  deitzen ninduen . Nago, ean, oraino bizi nintzen jakiteko, egiten zuen hori, edo, beharbada , nork daki,  bera ere , bizi zela, frogatu nahi ninduelako .

      Bere azken deia , eritexean zelarik egin ninduen , bere inguruko erizain eta familikoak  behartu zituen telefono tresna  ahora  hurbiltzera, baina bere hitzak aditu ezinak izan nituen, eta, jakin nuen orduan , bere olerki batean  idatzi zuena nahi ninduela erran :

     ''Ez du, egoera honek, merezi , nere nortasuna amiltzerik,

      ez du merezi itotzerik.....

      lasai lasai ibiliko naiz hemendik aurrera.....''

 Bai... bai... lasai, ibili  Koldo  ! Orai, bidea, urdin urdina aurrean ikusiko  duzu ! 

Auxtin Zamora 

https://olerkarieneguna12.blogspot.com/2021/12/blog-post.html 



https://eu.wikipedia.org/wiki/Koldo_Zubeldia

Alarmatxo ahantzia (2005Erroteta)


Aralar, gogoko iturri

2011, Erroteta

Antologia II

2013, Erroteta

Harriaren tasunak

2018, egilea editore